Xarici genital orqan patologiyaları qadınlarda tez-tez rast gəlinən və əsasən İnsan Papilloma Virusunun (HPV) aşağı riskli tipləri (6 və 11-ci tiplər) ilə əlaqəli olan xəstəliklərdir. Bunlara genital ziyillər (kondiloma akuminata) – vulva, vagina girişi və ya anal nahiyədə yaranan kiçik, ət rəngli çıxıntılar daxildir. Dr. Aytən Abdullayeva bu sahədə geniş təcrübəyə malikdir və müalicələri müasir, minimal invaziv metodlarla (lazer ablasiya) aparır. Instagram paylaşımlarından da göründüyü kimi, pasiyentlərin çoxu müalicədən sonra tam sağalma və rahatlıq əldə edir.

Xarici genital orqan patologiyası necə yaranır və necə yoluxmuş ola bilərəm?

Əsas səbəb HPV virusudur. Virus əsasən cinsi yolla keçir, lakin dəri-dəri təması ilə də yoluxma mümkündür. CDC (ABŞ Xəstəliklərə Nəzarət Mərkəzi) məlumatlarına görə, seksual aktiv həyat yaşayan qadınların böyük hissəsi həyatlarının bir dövründə HPV ilə qarşılaşır. Ziyillər yoluxmadan bir neçə ay və ya il sonra görünür. Immunitet zəifliyi (stress, xəstəliklər), siqaret çəkmək və ya digər infeksiyalar ziyillərin yaranmasını sürətləndirə bilər. Virus yoluxucu olsa da, ziyillər öz-özünə keçə bilər, lakin müalicə olmadan yayılır.

Əlamətlər nələrdir və niyə doktora getməliyəm?

Əsas əlamətlər: xüsusi nahiyədə kiçik çıxıntılar, qaşınma, yanma, qanaxma (xüsusilə cinsi əlaqə zamanı) və ya xoşagəlməz qoxu. Bəzi hallarda heç bir əlamət olmur. Doktora getmək vacibdir, çünki ziyillər cinsi partnyora keçə bilər, estetik narahatlıq yaradır və nadir hallarda HPV-nin yüksək riskli tipləri ilə qarışıq ola bilər (uşaqlıq boynu xərçəngi riski). Erkən müalicə ilə ziyillər tam aradan qaldırılır və təkrarlanma riski azalır. ACOG (Amerika Mamalıq və Ginekoloqlar Kollegiyası) qaydalara görə, şübhəli ziyillərdə mütləq müayinə tövsiyə olunur.

Həkimə getdikdə necə müayinə olunacam?

İlk olaraq həkim şikayətlərinizi dinləyir və xarici genital orqanlara baxış aparır. Şübhəli sahələr varsa, kolposkopiya (böyüdücü cihazla detallı baxış) və HPV testi təyin edilə bilər. Lazım gəldikdə biopsiya (kiçik toxuma nümunəsi) alınır ki, virus tipi dəqiqləşdirilsin. Müayinə ginekoloji kresloda aparılır, adətən ağrısızdır və qısa çəkir. Instagram-da paylaşılan nümunələrdə olduğu kimi, diaqnoz dəqiq qoyulduqdan sonra müalicə planı hazırlanır.

Müalicə necə aparılır?

Dr. Aytən Abdullayeva ən effektiv metod olan lazer müalicəsini üstün tutur. Lazer ziyilləri dəqiq şəkildə yandırır, ətrafdakı sağlam toxumalara zərər vermir. Prosedur lokal anesteziya (yerli keyləşdirmə) ilə aparılır, qısa müddət çəkir (10-30 dəqiqə) və pasiyent eyni gün evə buraxılır. Alternativlər: krio müalicə (soyuqla yandırma) və ya dərman kremləri. Müalicədən sonra nəzarət müayinələri təyin edilir ki, təkrarlanma qarşısı alınsın.

Müalicədən sonra nə gözləməliyəm və sağalma necə olur?

Sağalma tez olur – bir neçə həftə ərzində ziyillər yox olur. Yüngül qızartı, şişlik və ya ləkələnmə ola bilər, lakin ciddi fəsad nadir hallarda rast gəlinir. Bir neçə gün cinsi əlaqədən və ağır fiziki işdən çəkinin. Instagram-da paylaşılan pasiyent hekayələrində olduğu kimi, çoxu müalicədən sonra tam rahatlıq əldə edir.

Profilaktika necə aparılır?

– HPV peyvəndi (Gardasil) vurulması – ən effektiv qorunma (CDC-yə görə, 90%-dən çox qoruyur).
– Tək partnyorlu cinsi həyat və prezervativ istifadəsi.
– Müntəzəm ginekoloji müayinələr.
– İmmuniteti gücləndirmək (sağlam qidalanma, siqareti buraxmaq).

Faydaları və riskləri nələrdir?

Faydaları: Ziyillər tam aradan qalxır, estetik görünüş bərpa olunur, infeksiya yayılmasının qarşısı alınır, həyat keyfiyyəti yaxşılaşır. Riskləri: Yüngül narahatlıq və ya nadir hallarda təkrarlanma (immunitetlə bağlı). Elmi əsas: CDC və ACOG qaydalara görə, lazer müalicəsi genital ziyillərdə birinci seçimdir və effektivliyi 90%-dən çoxdur.

Dr. Aytən Abdullayeva bu müalicələri beynəlxalq standartlara (ASCCP, BSCCP) uyğun aparır və xəstələrin rahatlığını ön planda tutur. Əgər xarici genital nahiyədə çıxıntı, qaşınma, yanma və ya digər əlamətlər hiss edirsinizsə, vaxt itirmədən müraciət edin – erkən müalicə ən yaxşı nəticəni verir və virusun yayılmasının qarşısını alır.