Servikal eroziya (uşaqlıq boynu eroziyası) qadınlarda çox rast gəlinən bir vəziyyətdir. Bu, uşaqlıq boynunun səthində normal epitel toxumasının əvəzinə daha həssas və qırmızımtıl toxumanın yaranmasıdır. Çox vaxt “ektopiya” adlanır və hər zaman ciddi xəstəlik demək deyil – bəzən hormonal dəyişikliklər (məsələn, gənclik dövründə və ya hamiləlikdə) səbəbindən təbii olaraq meydana gəlir. Dr. Aytən Abdullayeva bu vəziyyəti müasir metodlarla müalicə edir və pasiyentlərin çoxunda simptomlar tam aradan qalxır.
Servikal eroziya necə yaranır və necə yoluxmuş ola bilərəm?
Eroziya yoluxucu deyil, əksər hallarda hormonal səbəblərdən (estrogen təsiri ilə) və ya doğuş, infeksiyalar nəticəsində yaranır. HPV virusu ilə əlaqəli ola bilər, lakin hər eroziya HPV demək deyil. Əgər simptomlar (cinsi əlaqədən sonra qanaxma, artıq axıntı) varsa, bu, iltihab və ya digər problemlərin əlaməti ola bilər.
Niyə doktora müraciət etməliyəm?
Eroziya öz-özünə keçə bilər, lakin simptomlar davam edirsə və ya HPV şübhəsi varsa, müalicə lazımdır. Erkən müdaxilə infeksiya riskini azaldır və uşaqlıq boynu xərçənginin qarşısını almağa kömək edir. ASCCP (Amerika Kolposkopiya və Servikal Patologiya Cəmiyyəti) qaydalara görə, şübhəli eroziyalarda kolposkopiya və müalicə tövsiyə olunur.
Doktora getdikdə necə müayinə olunacam? İlk olaraq həkim şikayətlərinizi dinləyir və ginekoloji baxış aparır. Pap-smear testi və ya kolposkopiya (uşaqlıq boynunun böyüdücü cihazla yoxlanılması) təyin edilə bilər. Lazım gəldikdə biopsiya (kiçik toxuma nümunəsi) alınır. Müayinə adətən ağrısızdır.
Müalicə necə aparılır? Dr. Aytən Abdullayeva ən çox lazer müalicəsini tətbiq edir – bu, eroziya sahəsini dəqiq şəkildə yandırır və sağlam toxumalara zərər vermir. Alternativ olaraq krio müalicə (soyuqla yandırma) və ya dərmanlar istifadə oluna bilər. Prosedur lokal anesteziya ilə aparılır, qısa çəkir və pasiyent eyni gün evə buraxılır. Şikayət yoxdursa və analizlər normaldırsa, sadəcə nəzarət kifayət edə bilər.
Müalicədən sonra nə gözləməliyəm? Sağalma tez olur – bir neçə həftə ərzində simptomlar yox olur. Yüngül axıntı və ya ləkələnmə normaldır. 4-6 həftə cinsi əlaqədən və ağır işdən çəkinin. Nəzarət müayinələri ilə eroziyanın təkrarlanmadığı yoxlanılır.
Faydaları nələrdir?
- Simptomlar (qanaxma, axıntı) tam aradan qalxır.
- İnfeksiya riski azaldır.
- HPV ilə əlaqəli hallarda xərçəngönü dəyişikliklərin qarşısı alınır.
- Tez sağalma və normal həyata qayıdış.
Riskləri varmı? Nadir hallarda yüngül qanaxma və ya infeksiya ola bilər. Lazer müalicəsi təhlükəsizdir və fəsad riski aşağıdır.
Elmi əsas nədir? ASCCP qaydalara görə, simptomlu eroziyalarda müalicə (lazer və ya krio) tövsiyə olunur və effektivliyi yüksəkdir. Bu üsullar toxumaları qoruyaraq sağaldır və xərçəng riskini minimuma endirir.
Əgər cinsi əlaqədən sonra qanaxma, artıq axıntı və ya digər narahatlıqlar hiss edirsinizsə, vaxt itirmədən müraciət edin – erkən müalicə ən yaxşı nəticəni verir.