PSA Testi Nədir? Prostat Xərçənginin Erkən Aşkarlanması
PSA nədir?
PSA (Prostat Spesifik Antigen) prostat vəzi tərəfindən ifraz olunan zülaldır. Qanda PSA səviyyəsinin ölçülməsi prostat vəzinin vəziyyəti haqqında məlumat verir. Əsasən prostat xərçənginin erkən aşkarlanması üçün istifadə olunur.
Normal PSA dəyərləri (yaşa görə)
- 40–49 yaş: 0–2.5 ng/ml
- 50–59 yaş: 0–3.5 ng/ml
- 60–69 yaş: 0–4.5 ng/ml
- 70+ yaş: 0–6.5 ng/ml
Yaş artdıqca PSA səviyyəsi fizioloji olaraq arta bilər.
PSA nə vaxt yüksəlir?
Yüksək PSA yalnız xərçəng demək deyil. Səviyyə aşağıdakı hallarda arta bilər:
- Xoşxassəli prostat böyüməsi (BPH)
- Prostatit (iltihab)
- Sidik yolu infeksiyası
- Son zamanlar ejakulyasiya
- Kateter və ya prosedur sonrası
Yüksək PSA = xərçəng deyil
PSA artımı müşahidə edilərsə, ilk növbədə təkrar analiz və klinik qiymətləndirmə aparılır. Həkim müayinəsi və əlavə görüntüləmə üsulları qərar vermək üçün vacibdir.
Biopsiya nə vaxt tələb olunur?
Multiparametrik MRT nəticələri şübhəli sahə göstərərsə və PSA davamlı yüksək qalarsa, prostat biopsiyası tövsiyə edilə bilər.
Kimlər test etdirməlidir?
- 50 yaşdan yuxarı kişilər
- Ailəsində prostat xərçəngi olanlar
- Sidik şikayətləri olan pasiyentlər
Nəticə
Erkən diaqnoz prostat xərçənginin uğurlu müalicəsində əsas rol oynayır. Müntəzəm PSA yoxlaması həyat xilas edə bilər.