Xaya Nahiyəsində Şişlik: Səbəbi və Müalicəsi
Xaya kisəsində şişlik və ya kütlə hiss edilməsi kişilərdə narahatlıq yaradan hallardan biridir. Bu vəziyyətlərin ən çox rast gəlinən səbəbləri hidrosel və spermatoseldir.
Hər iki vəziyyət əksər hallarda xoşxassəli olsa da, düzgün diaqnostika vacibdir. Dr. Rövşən Tağıyev xaya xəstəliklərinin diaqnostikası və cərrahi müalicəsində müasir və təhlükəsiz üsullar tətbiq edir.
Hidrosel
Hidrosel Nədir?
Hidrosel xaya kisəsinin iki qatı arasında anormal maye yığılmasıdır. Bu, xaya nahiyəsində böyümə və şişliklə özünü göstərir.
Hidrosel:
- Doğuşdan (kongenital) ola bilər
- Böyüklərdə travma və ya iltihab sonrası yarana bilər
- Bəzən səbəbsiz inkişaf edə bilər
Hidroselin Əlamətləri
- Xaya kisəsinin bir tərəfinin böyüməsi
- Ağır və dolu hiss
- Adətən ağrısız
- İşıq keçirmə testi (transilluminasiya) müsbət olur
Kəskin ağrı varsa, digər patologiyalar istisna edilməlidir.
Diaqnostika
- Fiziki müayinə
- Skrotal USM (əsas diaqnostik metod)
Ultrasəs müayinəsi şiş və ya digər ciddi problemləri istisna etmək üçün vacibdir.
Hidroselin Müalicəsi
Müşahidə
Kiçik və simptomsuz hidrosel müalicə tələb etməyə bilər.
Hidroselektomiya
Böyük və simptom verən hidroseldə cərrahi müalicə tövsiyə olunur.
Əməliyyat necə aparılır?
- Skrotal və ya inguinal kiçik kəsik
- Maye boşaldılır
- Kisənin divarı çevrilərək tikişlə sabitlənir (Jaboulay və ya Lord üsulu)
Üstünlüklər:
- Ambulator əməliyyat
- Eyni gün evə dönüş
- Residiv riski aşağıdır
Spermatosel
Spermatosel Nədir?
Spermatosel epididimin (testis arxasında yerləşən kanalın) içində maye ilə dolu kistdir. Bu maye ölü sperm hüceyrələrini ehtiva edir.
Əksər hallarda xoşxassəli və ağrısızdır.
Əlamətlər
- Testis üstündə kiçik, hamar kütlə
- Əksər hallarda ağrısız
- Böyük olduqda ağırlıq hissi
USM müayinəsində epididim arxasında kistik struktur görünür.
Spermatoselin Müalicəsi
Müşahidə
Kiçik və simptomsuz spermatosel müdaxilə tələb etmir.
Spermatoselektomiya
Böyük və narahatlıq yaradan hallarda cərrahi çıxarılma mümkündür.
Qeyd: Uşaq planlayan kişilərdə əməliyyat qərarı diqqətlə verilməlidir, çünki fertiliteyə təsir göstərə bilər.
Hidrosel və Spermatosel Arasındakı Fərq
| Hidrosel | Spermatosel |
|---|---|
| Maye xaya kisəsində toplanır | Maye epididimdə toplanır |
| Şişlik daha geniş olur | Daha lokal kütlə şəklindədir |
| İşıq keçirmə testi müsbətdir | USM ilə dəqiqləşdirilir |
Dəqiq fərqləndirmə üçün USM mütləqdir.
Nə Vaxt Müraciət Etməlisiniz?
- Xaya kisəsində böyümə və ya şişlik varsa
- Ağrı və ya narahatlıq hiss edirsinizsə
- Kütlə hiss edirsinizsə
- Ölçü artımı müşahidə olunursa
Xaya nahiyəsində hər dəyişiklik müayinə tələb edir.
Tez-tez Verilən Suallar
Hidrosel təhlükəlidirmi?
Əksər hallarda xeyr. Lakin digər patologiyaların istisna olunması vacibdir.
Spermatosel xərçəngə çevrilə bilərmi?
Xeyr. Spermatosel xoşxassəli vəziyyətdir.
Əməliyyat nə qədər çəkir?
Adətən 30–60 dəqiqə. Eyni gün evə dönüş mümkündür.